مهره ,ستون ,فقرات ,قسمت ,عضلات ,تشکیل ,ستون فقرات ,طناب نخاعی ,ستون مهره ,قرار گرفته ,مهره تشکیل 

 

ستون فقرات از ۳۳ استخوان تشکیل شده که روی همدیگر قرار گرفته اند. این استخوان ها توسط رباط ها و ماهیچه ها به یکدیگر متصل هستند و در راستای به خصوصی قرار گرفته اند. ستون فقرات اصلی ترین نقطه اتکا بدن است و قامت فرد بر روی آن استوار است. به کمک ستون فقرات میتوانید خم و راست شوید و بدن خود را به طرفین بچرخانید. طناب نخاعی از درون استخوان های ستون فقرات عبور می کند و از طریق آن تمامی عصب های بدن به مغز متصل می شوند و مغز حرکت دست و پاها را کنترل می کند. ستون فقرات در صورتی "سالم"  تلقی می شود که در ام آر آی ستون فقرات مشخص شود دارای عضلات و استخوان های قوی، رباط ها و تاندون های انعطاف پذیر و ریشه های عصبی فعال و حساس باشد. در صورتی که قصد دارید زندگی شاداب و پرتحرکی بدون تجربه کمر درد داشته باشید، تلاش برای سالم نگه داشتن ستون فقرات از اهمیت بالایی برخوردار است.
مبتلایان به کمردرد می توانند با مراجعه به  پزشک متخصص و انجام کلیه روش های تشخیصی که پزشک برای تعیین علت کمر درد از آن ها استفاده میکند از بهترین راه ها و روش های درمان کمر درد مانند تزریق ، داروی کمر درد ، فیزیوتراپی و ورزش برای کمر درد ، کشش ستون فقرات ، بریس و ارتز ، کمربند طبی ، ورزش کمر و ماساژ که پزشک برای آنان در نظر می گیرد کمر درد شان را درمان کنند.

 


انحنای ستون فقرات

ستون مهره ساختمانی است که از سر تا لگن امتداد دارد و تنه در اطراف آن شکل گرفته است. این ساختمان از استخوان ها، عضلات، و دیگر بافت ها تشکیل شده است.

ستون فقرات یا ستون مهره یا اسپاین Spine از بیش از سی استخوان کوچک تر به نام مهره Vertebrae تشکیل شده است که روی یکدیگر قرار گرفته اند. در اطراف مهره ها عضلات، لیگامان ها، اعصاب و دیسک بین مهره ای قرار گرفته اند. کل ستون مهره از بالا تا پایین چهار قسمت دارد که در هر کدام از آنها مهره ها نه در امتداد یک خط مستقیم، بلکه به شکل یک قوس هستند. پس ستون مهره از چهار قسمت قوسی شکل تشکیل شده است که عبارتند از :
•    قوس بالایی که در زیر سر قرار گرفته است، قوس گردنی یا سرویکال Cervical بوده و تحدب آن به سمت جلو است این قوس از 7 مهره تشکیل شده است. این مهره ها را از بالا به پایین و از یک تا هفت بصورت C1-C7 نامگذاری میکنند
•    قوس وسطی را قسمت سینه ای یا توراسیک Thoracic میگویند که تحدب به سمت عقب دارد و از 12 مهره تشکیل شده است. قفسه سینه یا قفسه صدری در اطراف این 12 مهره تشکیل شده است. مهره های سینه ای را از بالا به پایین و از یک تا دوازده بصورت T1-T12 نامگذاری میکنند.
•    قوس پایینی همان قسمت کمری یا لومبار Lumbar است که به سمت جلو تحدب دارد و از 5 مهره تشکیل شده است. این ناحیه وزن تنه را تحمل کرده و کمردرد بیشتر در این محل احساس میشود. مهره های کمری را از بالا به پایین و از یک تا پنج بصورت L1-L5 نامگذاری میکنند.
•    قسمت خاجی یا ساکروم Sacrum که از به هم چسبیدن چند مهره کوچک درست شده است. استخوان خاجی یا ساکروم 5 مهره به هم چسبیده است. این استخوان جزیی از حلقه لگن است پس ستون مهره از طریق مهره های خاجی یا ساکروم به لگن متصل میشود.
•    دیسک بین مهره ای Inter vertebral disc همانطور که از اسمش پیدا است به شکل یک دیسک یا یک استوانه کم ارتفاع است که بین مهره ها قرار میگیرد.

      
دو چیز باعث نگه داشتن انحنای طبیعی ستون فقرات می شود: ماهیچه های قوی و شیوه صحیح نشستن (داشتن قامت صحیح). داشتن قامت صحیح به این معناست که خودتان را عادت دهید به طرز صحیحی بنشینید، بایستید، راه بروید و بخوابید به طوری که در حین انجام فعالیت های روزانه یا  فعالیت هایی که طی آن وزنی را حمل می کنید کمترین فشار را به ستون فقرات بیاورید. وزن بالای بدن ، عضلات ضعیف و برخی عوامل دیگر می تواند راستای طبیعی و انحنای ستون فقرات را به هم بزند. بد شکلی های ستون فقرات عبارتند از:
-    داشتن قوس بیش از حد در ناحیه کمر که گودی کمر بیش از حد یا لوردوز نام دارد
فیزیوتراپی نتایجی عالی در اصلاح قوس غیرطبیعی ستون فقرات کمری و گردنی از جمله درمان گودی کمر به دست می‌دهد. فعالیت فیزیکی، که توسط پزشک به‌صورت جداگانه برای هر بیمار تعیین می‌شود، خطر ابتلا به عوارض نشات گرفته از سیستم تنفسی، قلبی و عروقی و گوارشی در انحنای ستون فقرات را کاهش می‌دهد.
-    خمیدگی بیش از حد در ناحیه مهره های میانی (سینه ای) که قوز کمر و پشت یا کیفوز نام دارد
-    داشتن خمیدگی غیر طبیعی به سمت طرفین ( چپ و راست) که انحراف ستون فقرات یا اسکولیوز نام دارد.


عضلات

دو گروه اصلی از عضلات که بر عملکرد ستون فقرات تاثیر دارند عضلات اکستنسور (باز شونده) و عضلات فلکسور(جمع شونده) هستند. عضلات باز شونده به بلند کردن جسمی از روی زمین یا راست کردن کمر کمک می کنند. عضلات باز شونده به قسمت پشتی ستون فقرات متصل هستند . عضلات جمع شونده در قسمت جلویی هستند و عضلات شکمی نام دارند . این عضلات شکمی هستند که به ما کمک می کنند به جلو خم شویم . این عضلات در هنگام بلند کردن اجسام سنگین و کنترل قوس کمر نقش مهمی دارند.
بنابراین عضلات کمر نقش مهمی در ثبات ستون فقرات دارند. عواملی مانند حجم کم عضله و ماهیچه های ضعیف و داشتن شکم بزرگ می تواند باعث اختلال در راستای ستون فقرات و وارد آمدن فشار به آن و گرفتگی و کشیدگی عضلات یا تاندون ها و رباط ها شود.
.
ساختمان هر مهره

در حالیکه هر مهره در ستون فقرات شکل منحصر به فرد خود را دارد اما هر مهره از سه قسمت اصلی تشکیل شده است:
-    یک تنه استوانه ای که برای تحمل وزن و فشار های وارده بر ستون فقرات است
-    یک استخوان حلقوی شکل که طناب نخاعی از آن عبور می کند و از نخاع محافظت می کند.
-    خارهای استخوانی پشتی که محل اتصال ماهیچه ها به ستون فقرات هستند
 
 
در حالی که هر مهره شکل خاص خود را دارد اما تمام مهره ها دارای سه قسمت اصلی هستند: تنه مهره(بنفش) ،سوراخ یا حفره مهره(سبز) و قسمت پشتی مهره برای اتصال عضلات و مفاصل (قهوه ای)

 


دیسک های بین مهره ای
دیسک از دو قسمت تشکیل شده است. یک قسمت محیطی و یک قسمت مرکزی. قسمت محیطی که به آن آنولوس فیبروزوس Anulus fibrosus میگویند به شکل یک حلقه کلفت و محکم ولی قابل انعطاف مثل لاستیک است. قسمت مرکزی در داخل قسمت محیطی قرار داشته و نرم و ژله ای است. به این قسمت مرکزی نوکلئوس پولپوزوس Nucleus pulposus میگویند و خاصیت اصلی دیسک یعنی خاصیت جذب کننده شوک و ضربه بخاطر همین قسمت است.
گرچه مهره ها و دیسک بین مهره ای محکم به یکدیگر چسبیده اند ولی انعطاف دیسک بین مهره ای موجی میشود تا مهره های بالایی و پایینی آن بتوانند نسبت به هم حرکت کنند. دو مهره میتوانند نسبت به هم به طرف جلو یا عقب و یا به طرفین خم شوند و یا نسبت به هم بچرخند.

در پارگی دیسک بین مهره ای در واقع قسمت قسمتی از حلقه آنولوس فیبروزوس پاره میشود و محتویات داخلی آن یعنی نوکلئوس پولپوزوس به بیرون از آن راه پیدا میکند. به این بیرون زدگی محتویات داخلی دیسک، فتق دیسک میگویند. این بیرون زدگی میتواند به نخاع یا ریشه های عصبی فشار آورده و موجب بروز علائم سیاتیک شود.
.  
کانال نخاعی و حفره های درون مهره ای

 
در قسمت پشت تنه ی  مهره استخوانی وجود دارد که حفره ی درون مهره ای را تشکیل میدهد. این حفره توسط دو جفت استخوان به نام های پایک و لامینا ایجاد شده است. این حفره ی درون مهره ای کانال نخاعی را تشکیل می دهد که از درون آن طناب نخاعی ، مقداری بافت چربی، رباط ها و رگ های خونی عبور می کند. در زیر هر استخوان پایک دو جفت انشعاب عصبی از طناب نخاعی گرفته می شود و از طریق حفره های فورامن خارج شده و  به سمت سایر نقاط بدن می رود.
                                                                   
 
استخوان کمانی مهره(سبز) یک کانال به نام کانال نخاعی را ایجاد می کند (آبی) که از آن طناب نخاعی عبور می کند. هفت زائده استخوانی به استخوان کمانی مهره متصل هستند که سطوح مفصلی فاست و محل اتصال ماهیچه ها به مهره ها را تشکیل می دهند.
در جراحی های ستون فقرات معمولا جراح استخوان لامینا را خارج می کند (لامینکتومی) تا به قسمتی از طنال نخاعی که تحت فشار است دسترسی پیدا کند و بتواند تنگی کانال نخاعی یا بیرون زدگی دیسک  را درمان کند.  
هفت زائده استخوانی به حفره ی درون مهره ای متصل است : زائده ی خاری ، دو زائده ی عرضی، دو زائده مفصلی فوقانی و دو زائده مفصلی تحتانی .
مفاصل فاست

مفاصل فاست در ستون فقرات امکان حرکت کمر را فراهم می کنند. هم مهره در ستون فقرات دارای چهار سطح مفصلی است . دو سطح مفصلی برای اتصال به مهره بالایی و دو سطح مفصلی برای اتصال به مهره پایینی
 
 
مفاصل فاست بالایی و پایینی هر دو مهره از ستون فقرات را به هم متصل می کنند. هر مهره دارای چهار سطح مفصلی است.


رباط ها

رباط ها بافت های همبند بسیار محکمی هستند که مهره ها را در کنار هم نگه می دارند، موجب ثبات ستون فقرات می شوند و از دیسک ها محافظت می کنند. سه رباط اصلی ستون فقرات رباط زرد و رباط طولی جلویی (ALL) و رباط طولی پشتی (PLL) هستند . رباط های ALL و PLL  رشته های پیوسته ای هستند که دور تا دور ستون مهره ای و از بالا تا پایین آن کشیده شده اند. این لیگامنت ها از حرکت کردن یش از حد مهره ها جلوگیری می کنند. رباط زرد بین هر دو استخوان لامینا در ستون فقرات قرار دارد .
 
 
رباط زرد ، رباط طولی جلویی ، رباط طولی پشتی امکان خم شدن و راست شدن کمر را فراهم می کنند و به حفظ راستای صحیح ستون فقرات کمک می کنند.
آناتومي نخاع
نخاع در تمامي طول ستون فقرات امتداد ندارد بنابر اين تفاوت مشخصي در طول ستون فقرات وطول نخاع وجود دارد . علت اين امر به دليل تمام شدن نخاع در مرز بين مهره اول و دوم كمري مي باشد,ازاين به بعد نخاع به صورت ميله در داخل ستون فقرات وجود ندارد و به جاي آن شبكه اي نسبتا" فشرده اي از ريشه هاي نخاعي از سوراخ هاي بين مهره اي خارج مي شود به علت شبيه بودن اين رشته ها به دم اسب از آن تحت عنوان دم اسب در ساختمان نخاع نام مي برند
همانطور كه ذكر شد ,نخاع به صورت ميله اي درميان ستون فقرات جاي دارد.طول نخاع دربالغين 45 سانتي متر مي باشد كه همراه با رشته هاي آن همچون شبكه  تلفني سيستم عصبي مركزي را به قسمت هاي مختلف مرتبط مي كند. بسته به محل ضايعه نخاعي ,ارتباط نواحي پايين تر از منطقه آسيب ديده با مغز مختل ميشود ومانند شبكه تلفني كه خراب شده وديگر پيامي را از هيچ سو مخابره نمي كند عمل مي نمايد.در اين حال انتقال كليه فرامين از نواحي بالاي ضايعه متوقف ميشود و درنهايت منجر به از بين رفتن كليه حس ها چون گرما ,سرما,درد و ساير حس ها نظير حس وضعيت بدن انسان وحركت ونيز اختلال دراعمال وحركات ارادي عضلات مي گردد.از طرف ديگر اعصاب باقيمانده در زير ناحيه ضايعه ديده بطور خودكار وبدون كنترل ,فراميني را به اندامهاي مختلف صادر مي كنند كه نهايتاً باعث ايجاد رفلكس هاي غير طبيعي واختلال در عملكرد روده ها و مثانه ميشود .
به هريك از اين مباحث دربخش هاي آينده به تفكيك اشاره مي شود .

منبع اصلی مطلب : درمان کمر درد، دیسک و سیاتیک بدون جراحی
برچسب ها : مهره ,ستون ,فقرات ,قسمت ,عضلات ,تشکیل ,ستون فقرات ,طناب نخاعی ,ستون مهره ,قرار گرفته ,مهره تشکیل
اشتراک گذاری: این صفحه را به اشتراک بگذارید

پو اس ام اس : آناتومی ستون فقرات و کانال نخاعی